4 sierpnia 1921 – z cyklu sto lat temu

(aktualizacja 5 sierpnia 2021)

Pan redaktor Krzysztof Michalski, prowadzący w Polskim Radio audycję Eureka rozmawia o 100-leciu podpisania Umowy z zaproszonymi gośćmi: Sławomirem Sumką, Sebastianem Orda-Stark oraz Jarosławem Chrapkiem.

(źródło: Polskie Radio)

>>>ciąg dalszy wydarzeń z historii TRCN:

Od lewej: Hipolit Gliwic, Edwin P. Shattuck, książę Kazimierz Lubomirski, Stanisław Arct, Eugeniusz Stallinger, Edward J. Nally, Carl H. Ganter, David Sarnoff

4 sierpnia 1921 w siedzibie RCA podpisano kompleksową umowę na dostawę i rozruch:

  • aparatury dla centrali nadawczej na bazie dwóch alternatorów Alexandersona o mocy 200 kW każdy dla częstotliwości od 16,40 kHz do 14,29 kHz, zasilające dwa, ok. 2 km, systemy antenowe posadowione na 10 126,5 metrowych słupach . Dwa alternatory zapewniały pracę równoległą lub niezależną, gwarantując ciągłość użytkowania. Centralę nadawczą usytuowano ostatecznie przy Forcie IIA (Babice) we wschodniej części wsi Babice ówczesnego powiatu warszawskiego;
  • aparatury dla centrali odbiorczej (ostatecznie: zgodnie z wymogami zastosowanej technologii, 27 km na południe od centrali nadawczej w Grodzisku Mazowieckim) ;
  • aparatury tzw. manipulacyjnej dla centralnego biura operacyjnego, m.in. urządzenia do maszynowego odbioru i nadawania, performatory, ondultory i inne najnowocześniejsze urządzenia, które pozwalały na odbiór i nadawanie informacji z (imponującą wówczas) efektywnością 1000 znaków na minutę, czyli 133 bps 😉 . Ostatecznie CBO usytuowano w gmachu Państwowego Głównego Telegrafu w Warszawie przy ul. Fredry 3/5 – ok. 10 km od centrali nadawczej i ok. 30 km od centrali odbiorczej).
  • połączenia kablowego łączącego powyższe centrale;
  • uruchomienie systemu i przekazanie do niezależnego użytkowania wraz z możliwością zapoznania się z „know-how” podczas realizacji. Faktycznie, z polskiej strony czynny udział (co najmniej od października 1922) w montażu brali udział m.in.: inż. Piotr Modrak, inż. Eugeniusz Stallinger, kpt. inż. Edward Liberadzki, inż. Wacław Pogorzelski. 1)

W imieniu ministra poczt i telegrafów umowę podpisali 1):

W imieniu producenta podpis pod umową złożyli 1):

5 sierpnia 1921 (na drugi dzień po podpisaniu umowy) Rada Ministrów przyznała Ministerstwu Poczt i Telegrafów teren o powierzchni 460 ha na zachodnim skraju Powązkowskiego Pola Wojennego pomiędzy wsiami Blizne, Stare Babice, Gać, Klaudyn i Wawrzyszew; na 10 wierz wysokości 126,5 metra przeznaczono pas szer. ok. 500 metrów i długości ok. 4 km.

c.d.n. (wpis w trakcie redagowania – prosimy o wyrozumiałość)

1) Dzieje Urzędu Radiotelegraficznego Babice-Boernerowo – pod red. Jerzego Bogdana Raczka – ISBN 978-83-949997-0-4.

Print Friendly, PDF & Email